Nhân nói về những công ty nắm giữ cổ phần thiểu số có giá trị lớn trong các công ty AI, có một điều khiến tôi vẫn thấy khó chịu về bài điều tra đình đám của Ronan Farrow và Andrew Marantz về Sam Altman và OpenAI đăng trên The New Yorker vào tháng trước. Điều này cũng không được nhắc tới trong cuộc phỏng vấn rất xuất sắc của Nilay Patel với Farrow trên Decoder.
Sam Altman từng là chủ tịch của Y Combinator trong nhiều năm, trước khi rời đi để trở thành CEO toàn thời gian của OpenAI. The New Yorker đã nhiều lần trích dẫn đồng sáng lập Y Combinator là Paul Graham trong bối cảnh bàn về mức độ đáng tin cậy của Altman. (Một số phát biểu được trích dẫn trực tiếp, số khác là gián tiếp.) Vai trò của Graham trong câu chuyện này — đặc biệt là các phát ngôn công khai của ông sau khi bài báo được xuất bản — thậm chí chiếm hẳn một phần trong bài phân tích riêng của tôi về bài viết của The New Yorker, nơi tôi đã kết luận:
Tôi sẽ mô tả các bài đăng của Graham về Altman trên Twitter/X tuần này là chỉ nhấn mạnh rằng Altman không bị sa thải hoặc buộc phải rời Y Combinator, và rằng ông ấy hoàn toàn có thể tiếp tục ở lại vị trí CEO của YC nếu tìm được một CEO khác cho OpenAI. Nhưng dù Graham đã tích cực tham gia giải thích trên Twitter/X tuần này liên quan tới câu chuyện này, ông vẫn đang né tránh câu hỏi cốt lõi của cuộc điều tra Farrow/Marantz — chính là câu hỏi nằm ngay trên tiêu đề của The New Yorker: Liệu Sam Altman có đáng tin hay không? “Chúng tôi không ‘loại bỏ’ Sam Altman” và “Chúng tôi không muốn ông ấy rời đi” không đồng nghĩa với việc nói rằng, chẳng hạn, “Tôi nghĩ Sam Altman là người trung thực và đáng tin cậy” hay “Sam Altman là người có chính trực”. Nếu Paul Graham nói những điều như vậy một cách rõ ràng, dứt khoát, những phát biểu đó chắc chắn sẽ có sức nặng rất lớn. Nhưng — ít nhất theo góc nhìn của tôi thì khá đáng chú ý — ông ấy đã không nói như vậy.
Điều khiến tôi băn khoăn là thế này: Liệu Y Combinator có sở hữu cổ phần trong OpenAI hay không? Và nếu có, với mức định giá ngất ngưởng của OpenAI, chẳng phải khoản cổ phần đó trị giá hàng tỷ USD sao?
OpenAI được rót vốn hạt giống bởi YC Research — một đơn vị tách ra từ Y Combinator — vào năm 2016, khi Altman vẫn đang điều hành YC. Vào tháng 12/2023, chuyên gia AI nổi tiếng (đồng thời là người hoài nghi về làn sóng thổi phồng AI) Gary Marcus đã viết như sau trong một bài phân tích về mức độ đáng tin cậy của Altman sau cuộc khủng hoảng hội đồng quản trị OpenAI, khi Altman bị sa thải rồi được tuyển lại, còn hội đồng quản trị thì bị thay thế chỉ trong một tuần hỗn loạn:
Sau khi tìm hiểu, tôi phát hiện rằng câu nói “Tôi không có cổ phần trong OpenAI” chỉ đúng một nửa; theo hiểu biết của tôi, Altman có thể không sở hữu cổ phần trực tiếp trong OpenAI, nhưng ông ấy có lợi ích gián tiếp trong OpenAI, và điều đó đáng lẽ nên được công bố.
Cụ thể, ông ấy sở hữu cổ phần trong Y Combinator, còn Y Combinator thì sở hữu cổ phần trong OpenAI. Khoản này hoàn toàn có thể trị giá hàng chục triệu USD; ngay cả với Altman thì đây cũng không phải con số nhỏ. Vì ông ấy từng là Chủ tịch Y Combinator và CEO OpenAI, chắc chắn ông ấy biết rõ điều này.
Vậy nên việc Y Combinator sở hữu một phần cổ phần trong OpenAI là điều được biết đến khá rộng rãi. Nhưng quy mô cụ thể là bao nhiêu? Đây dường như là loại thông tin cực kỳ khó xác minh. Tôi đã hỏi thăm một số nơi, và một nguồn tin hiểu biết về nhiều nhà đầu tư OpenAI đã đưa ra câu trả lời: Y Combinator sở hữu khoảng 0,6% OpenAI. Với mức định giá hiện tại của OpenAI là 852 tỷ USD, phần đó trị giá hơn 5 tỷ USD.
Paul Graham và vợ ông, Jessica Livingston, là hai trong bốn đối tác sáng lập của Y Combinator. Việc cá nhân Paul Graham có hàng tỷ USD lợi ích gắn với OpenAI không có nghĩa là quan điểm công khai của ông về năng lực lãnh đạo hay độ đáng tin cậy của Sam Altman là không hợp lệ.
Nhưng đây rõ ràng là loại thông tin đáng lẽ nên được công bố khi trích dẫn Graham như một nhân chứng bảo chứng cho tính cách của Altman. Một tỷ USD ở đây, một tỷ USD ở kia — cộng lại thành số tiền đủ lớn để có thể khiến quan điểm của bất kỳ ai cũng bị ảnh hưởng.